Digitale autonomie begint niet in de cloud, maar in de boardroom
10 juli, 2026
Vijf Nederlandse toezichthouders – ACM, AFM, AP, DNB en RDI – doen een opvallende gezamenlijke oproep: organisaties moeten meer grip krijgen op hun digitale afhankelijkheden. Hun boodschap is helder: digitale autonomie is geen politiek ideaal, maar een noodzakelijke voorwaarde voor een weerbare digitale economie.
Volgens NOREA vraagt deze ontwikkeling ook direct om een volgende stap: Digitale autonomie ontstaat namelijk niet vanzelf door Europese oplossingen te kiezen of nieuwe regels op te stellen. Zij begint met bestuurders die bewust keuzes maken over afhankelijkheden, risico's en continuïteit.
Digitale autonomie meenemen als kwaliteitscriterium
Te vaak worden IT-diensten nog ingekocht op basis van prijs en functionaliteit alleen. Maar in een wereld waarin geopolitieke spanningen toenemen en organisaties steeds afhankelijker worden van digitale ecosystemen, hoort ook de vraag op tafel te liggen: houden we voldoende regie als de omstandigheden veranderen? Is de vriendelijke kandidaat-leverancier over een aantal jaar (na wat geopolitieke ontwikkelingen of overnames) nog steeds even vriendelijk?
Juist daarom is het belangrijk dat organisaties digitale autonomie meenemen als kwaliteitscriterium bij architectuurkeuzes, aanbestedingen en contracten. Niet om internationale leveranciers uit te sluiten, maar om keuzevrijheid te behouden, vendor lock-in te beperken en aantoonbaar voorbereid te zijn op onverwachte ontwikkelingen.
Of zoals Do Trinh van de Taskforce Digitale Autonomie van NOREA het verwoordt: "Digitale autonomie gaat niet over het kiezen vóór of tégen een bepaalde leverancier. Het gaat over het vermogen om als organisatie zelf aan het stuur te blijven. Dat vraagt om bewuste keuzes, open architecturen en bestuurders die digitale afhankelijkheden net zo serieus nemen als financiële of operationele risico's."
Digitale autonomie is een reis-groeipad
Volgens NOREA is dit hét moment om digitale autonomie structureel onderdeel te maken van goed bestuur. Niet als extra compliance-eis, maar als een investering in de continuïteit en weerbaarheid van organisaties. De oproep van de toezichthouders is daarom meer dan een advies. Zij markeert een omslag in het denken over digitale weerbaarheid.
De vraag is niet langer óf organisaties afhankelijk zijn van digitale technologie, maar hoe bewust zij die afhankelijkheden organiseren en beheersen. Want digitale autonomie is geen bestemming, maar juist een reis-groeipad. Waarin het gaat om goed opdrachtgeverschap, slimme architectuurkeuzes en aantoonbare beheersing van digitale afhankelijkheden.
Geschreven door
Peter van der Leij
Contentmanager NOREA
